Unieke samenwerking

Het verhaal van een bijzondere samenwerking aan de Groninger Waddenkust.

Zes musea langs de Groninger Waddenkust zijn gaan samenwerken: De Menkemaborg in Uithuizen, Landgoed Verhildersum in Leens, Visserijmuseum in Zoutkamp, Museum Wierdenland in Ezinge, Openluchtmuseum het Hoogeland in Warffum en Kloostermuseum St. Bernardushof in Aduard. Ieder museum vertelt een deel van het verhaal van het leven langs de Groninger Waddenkust door de eeuwen heen. Wie alle musea bezoekt beleeft het verhaal van dit bijzondere gebied en de bewoners helemaal. We vroegen Monique Spaltman ons wat meer te vertellen over dit initiatief, omdat zij de gangmaakster is.


Bezoek deze musea allemaal voor het complete verhaal
Al 3000 jaar wonen en werken er mensen langs de Groninger Waddenkust. Thans Unesco Wereld Erfgoed Waddenzee. Zij lieten een rijke tastbare cultuurgeschiedenis achter. Elke eeuw laat zijn sporen na, op allerlei terreinen. Het is onmogelijk om in een enkel museum dit hele verhaal te vertellen. In de praktijk blijkt dat zes musea in het Waddenkustgebied die erfschat al samen bewaren en ontsluiten. Ze laten zien hoe mensen zich handhaafden en tot bloei kwamen op de vruchtbare kleigrond in het noorden van Groningen. Daarom is het logisch om deze musea ook samen te presenteren.


Middag-Humsterland, ten zuiden van het Reitdiep, is het oudste cultuurlandschap van Nederland. Dit wierdenlandschap is zeer typerend voor de ontstaansgeschiedenis van het noordelijk zeekleigebied. Museum Wierdenland in Ezinge toont deze geschiedenis en bijzondere vondsten van prof. Van Giffen, waarmee Ezinge internationale faam verwierf. Uit de vondsten kan worden afgeleid hoe men in de regio leefde tijdens de IJzertijd, Romeinse tijd en Middeleeuwen.
Kloostermuseum Sint Bernardushof in Aduard vertelt het verhaal van een van de grootste Cisterciënzer kloosters ooit. En de grote invloed van het klooster gedurende 400 jaar op waterstaat, bouwkunde, landbouw en handel, onderwijs en wetenschappen in Groningen en ver daarbuiten. Je vindt er nog de 13e- eeuwse ziekenzaal van het klooster en je ziet hier kloosterelementen die nergens anders in de wereld te zien zijn. De Menkemaborg toont het rijke kasteelleven in de 18e- eeuw met een prachtig interieur en formele tuin.
De Menkemaborg in Uithuizen is in oorsprong een uit de 14de eeuw daterend ‘steenhuis’, dat in de loop der tijd vergroot is. Van 1682 tot 1902 woonde hier de familie Alberda. Voor het verfraaien van het interieur werden kunstenaars aangetrokken. Beeldsnijder Jan de Rijk maakt de imposante schoorsteenmantels van barok houtsnijwerk en Harmannus Collenius schilderde daarvoor mythologische voorstellingen. Ook een heel bijzonder staatsieledikant, gemaakt van gele Chinese zijdedamast, is bewaard gebleven.
Museum Landgoed Verhildersum in Leens toont het leven van de adel, de boer en de landarbeider in de 19e eeuw. Verder is er altijd een deel van de collectie oude ambachten en de vermaarde collectie Groninger mode en dracht uit de 19e eeuw te zien. In de borg hangt het grootste familieportret van Nederland van de Fam Van Starkenborgh uit 1670. In de boerderij staat de Arendploeg als voorbeeld van 19e eeuwse landbouwinnovatie die zorgde voor grote welvaart en de basis legde voor de graanrepubliek Groningen.
In Openluchtmuseum Het Hoogeland ervaren bezoekers hoe het leven in het dorp eraan toe ging in de 19e eeuw; een groot deel van de oude kern van het wierdendorp Warffum is daartoe ingericht als sfeervol museum. Je wandelt er door kleine straatjes op de oude wierde en vindt er de smidse, de fietsenmaker, de kroeg, de kruidenier en nog veel meer.
En de visserij is tot vandaag een belangrijke bron van inkomsten in dit gebied. De geschiedenis van de visserij beleef je in Het Visserijmuseum in Zoutkamp, waar je naast de schepen, motoren en materialen ook het verdriet ziet van de opheffing van de vissershaven in Zoutkamp door de afsluiting van de Lauwerszee.

Een langer verblijf aan de Groninger Waddenkust is zeer de moeite waard
Mensen die in Noord-Groningen op vakantie zijn kunnen zich hier eindeloos vermaken en genieten van de rust, de ruimte, de natuur en de cultuur. Je kunt hier een week lang elke dag een ander museum bezoeken en het beeld van de Groninger Waddenkust door de eeuwen heen compleet maken. Er zijn al prachtige fiets- wandel en vaarroutes die de musea met elkaar verbinden. Zie het Routebureau Groningen: routesingroningen.nl. Bovendien komen Verhildersum, Openluchtmuseum Het Hoogeland met 6 nieuwe routes in een app die ‘Schatkaart van het Waddenland’ heet. Staatsbosbeheer heeft er ook aan meegewerkt, want zij beheren ook parels van cultuurlandschap zoals Abelstok en het terrein van de voormalige Starkenborgh bij Wehe Den Hoorn. Die verdwenen borg was van ooit eigendom van de bewoners van Verhildersum. Met de Schatkaart van het Waddenland kunnen bezoekers de Groninger Waddenkust in het Hoogeland thematisch ontdekken. Zo is er een route Werken bidden op de wierden, en Vette klei maakt dikke boeren, of Handel scheepvaart en mystiek.
Ook hartstikke mooi voor inwoners van Groningen, de app bevat prachtige verhalen, foto’s en filmpjes.
Bovendien verwijst de app naar topstukken in de musea, zodat fietsers worden uitgenodigd deze musea te bezoeken. De app werkt vanuit een database die we kunnen aanvullen, dus nu we met zijn zessen zijn is het een optie er ook punten in op te nemen die verwijzen naar de andere musea. Er blijft natuurlijk altijd werk aan de winkel.


Exposities en evenementen
Ieder museum biedt meerdere exposities en evenementen per jaar. Let dus vooral op de websites:
www.wierdenland.nl
www.kloostermuseumaduard.nl
www.visserijmuseum.com
www.menkemaborg.nl
www.hethoogeland.com
www.verhildersum.nl